เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ช่วงเวลาบ่ายโมงตามเวลาไทย ผู้คนในหลากหลายจังหวัดและหลายพื้นที่ต่างก็รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน โดยคนส่วนใหญ่แล้วจะคิดว่า ตัวเองไม่สบายหรือเปล่า ทำไมมีความรู้สึกบ้านหมุน แต่เมื่อสังเกตในบริเวณรอบๆ แล้วจะเห็นได้ว่า ไม่ว่าจะเป็นโคมไฟ เก้าอี้ สระน้ำหรือน้ำในห้องน้ำของเรานั้นมีการเคลื่อนไหวผิดปกติ 

   เมื่อผู้คนต่างรู้แล้วว่านี่คือ แผ่นดินไหว ต่างก็พากันออกมาจากบ้านหรืออาคารที่ทำงาน และเมื่อเวลาผ่านไปไม่นานก็ได้มีการแชร์ภาพและวีดีโอออกมาอย่างมากมายในจุดที่ได้รับแรงสั่นสะเทือนนี้

เช็กระดับฝุ่น PM 2.5 รุนแรงและอันตรายแค่ไหน? ป้องกันอย่างไรให้ปลอดภัย คลิก

จุดเริ่มต้น

   โดยจุดเริ่มต้นมาจากการสั่นสะเทือนในเมียนมา ตามรายงานของศูนย์สำรวจทางภูมิศาสตร์ของสหรัฐฯ ได้มีรายงานว่า เป็นแผ่นดินไหวในเมียนมาที่มีขนาดถึง 7.7 แมกนิจูด ที่มีศูนย์กลางแผ่นดินไหวลึกลงไปในใต้ดินถึง 10 กิโลเมตร ใกล้เมืองมัณฑะเลย์ สร้างความเสียหายรุนแรงทั้งในเมียนมาและขยายผลกระทบไปถึงกรุงเทพฯ ของประเทศไทย ซึ่งอยู่ห่างออกไปว่า 1,000 กิโลเมตร

   ซึ่งแผ่นดินไหวในครั้งนี้มีความรุนแรงมากรวมถึงเกิดจากรอยเลื่อนสะกาย ซึ่งเป็นรอยเลื่อนขนาดใหญ่ที่สามารถส่งแรงสั่นสะเทือนไปได้ไกลยิ่งเฉพาะในพื้นที่ที่มีชั้นดินอ่อนเช่น ที่ราบภาคกลางของไทยทำให้คลื่นแผ่นดินไหวขยายตัวและรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้อย่างชัดเจน

   นอกจากนี้ความเร็วของคลื่นแผ่นดินไหวยังขึ้นอยู่กับตัวกลางที่คลื่นเคลื่อนที่ผ่าน โดยเมื่อคลื่นแผ่นดินไหววิ่งผ่านหินแข็งคลื่นจะมีความเร็วสูง แต่เมื่อผ่านชั้นดินเหนียวกรุงเทพฯ ความเร็วของคลื่นจะลดลงส่งผลให้ความสูงของคลื่นเพิ่มขึ้น เพื่อรักษาพลังงานของคลื่นให้คงที่ จึงทำให้บริเวณกรุงเทพฯ พื้นที่ที่มีชั้นดินอ่อนรับรู้ถึงแรงสั่นสะเทือนได้รุนแรงขึ้น

• ทางบีบีซีของอังกฤษได้รายงานว่า เป็นแผ่นดินไหวที่ทำให้มีการสะเทือนมาถึงกรุงเนปิดอว์จนพื้นผิวถนนมีรายแตก และยังสะเทือนมาถึงกรุงเทพฯ ในประเทศไทยอีกด้วย ซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวนับพันกิโลเมตร นอกจากนี้ยังได้มีรายงานอ้างอิงจากผู้ที่อาศัยในตึกสูงอีกว่า แรงสั่นสะเทือนทำให้สระน้ำในคอนโดฯ ที่อาศัยอยู่ถึงกับล้นออกมานอกสระเลยทีเดียว
• ด้านของซีเอ็นเอ็น ของสหรัฐฯ รางงานว่า เป็นแผ่นดินไหวที่ผู้คนส่วนใหญ่ในย่างกรุง เมืองหลวงเก่า รู้สึกได้และมีการเกิดอาฟเตอร์ช็อกขนาด 6.4 แมกนิจูด ในอีก 12 นาทีถัดมา และในเวลาไล่เลี่ยกันได้มีการเกิดแรงสั่นสะเทือนที่เชียงใหม่ เมืองใหญ่ทางภาคเหนือของไทย และมณฑลยูนนานของจีนอีกด้วย
• ส่วนของเอเอฟพีและเอพี สำนักข่าวในสหรัฐฯ และฝรั่งเศษ ต่างระบุกันว่า เป็นแผ่นดินไหวในเมียนมาแต่แรงสั่นสะเทือนนั้นไปถึงไทยและจีน ทำให้รัฐบาลจีนและอินเดียต่างติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด นอกจากนี้นายกรัฐมนตรีของอินเดีย นาเรนทรา โมดิ ได้กล่าวว่า หากสถานการณ์รุนแรงขึ้นก็พร้อมที่จะช่วยเหลือทั้งเมียนมาและไทยอีกด้วย

“หน้าฝน” กับ “ไฟฟ้า” เป็นสิ่งอันตรายควรหลีกเลี่ยงและป้องกัน อาจเกิดไฟช็อต ไฟรั่ว คลิก

เกิดอาฟเตอร์ช็อก รวมทั้งหมดจำนวน 77 ครั้ง

   ในวันนี้ (วันที่ 29 มีนาคม 2568) กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยา ได้มีการอัปเดตการเกิดอาฟเตอร์ช็อกหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อเวลา 13.20 น. ที่ประเทษเมียนมา รวมตั้งแต่เวลา 13.20 (ของวันที่ 28 มีนาคม 2568) ถึงเวลา 06.00 น. (ของวันที่ 29 มีนาคม 2568) รายงานจำนวนเกิดอาฟเตอร์ช็อกจากแผ่นดินไหวกลุ่มรอยเลื่อนสะกายบริเวณประเทศเมียนมา รวม 77 ครั้ง อาฟเตอร์ช็อกที่เกิดขึ้นมีความรุนแรงต่ำ ในหลายพื้นที่ของประเทศไทยแทบไม่รู้สึกถึงแรงสั่นไหว

ผลกระทบจากเหตุแผ่นดินไหว

ตึกถล่มจตุจักร

   ตึกที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างแถวตึกแดง เขตจตุจักร กรุงเทพฯ โดยในอาคารมีคนงานประมาณ 50 คน หนีออกมาจาก 7 คน และติดในอาคารอีก 43 คน ทางศูนย์นเรนทร สพฉ. กำลังเร่งเข้าพื้นที่เพื่อช่วยเหลือ

เครนก่อสร้างหักโค่น

   เครนก่อสร้างคอนโดฯ หรู ที่มีความสูงประมาณ 50 ชั้น เขตจตุจักร กรุงเทพฯได้มีการหักโค่น ทำให้คนขับร่วงหัวโหม่งพื้นดาดฟ้าชั้น 8 ตึกข้างๆ เสียชีวิต 1 คน

คานสะพานถล่ม

   คานสะพานข้ามทางรถไฟสถานีป่าแดด อำเภอป่าแดง เชียงราย อยู่ระหว่างก่อสร้างได้พังถล่ม แต่เหตุการณ์นี้โชคดีที่ไม่มีใครได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต มีแต่รถยนต์ รถกระบะ และรถจักรยานยนต์ที่ได้รับความเสียหาย

   และอีกหลากหลายเหตุการณ์ที่มีผลกระทบที่รุ่นแรงจากมากไปน้อย

อันตราย! หากไม่ระวังระหว่างใช้ทางเลื่อน-บันไดเลื่อน คลิก

“แผ่นดินไหว” ไม่มีสัญญาณเตือน?

   สำหรับบรรดาภับพิบัติทางธรรมชาติ เช่น พายุเฮอริเคน น้ำท่วม การประทุของภูเขาไฟ ซึ่งเหตุการณ์เหล่านี้มักจะมีสัญญาณเตือนที่สามารถสังเกตได้อย่างเช่น การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศหรือการปล่อยก๊าซจากภูเขาไฟ แต่แผ่นดินไหวกลับแตกต่างออกไป

   แผ่นดินไหวมีรากฐานมาจากความซับซ้อนของธรรมชาติและข้อจำกัดของวิทยาศาสตร์ดังนี้

ความซับซ้อนของกระบวนการใต้ผิวโลก

   แผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกที่สะสมพลังงานความเค้นเอาไว้ตามรอยเลื่อนต่างๆ เมื่อพลังงานนี้อยู่ในจุดที่วิกฤตจะถูกปลดปล่อยออกมาในรูปแบบของการสั่นสะเทือน โดยกระบวนการนี้จะซับซ้อนเกินกว่ามีมนุษย์จะเข้าใจได้ นักวิทยาศาสตร์สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ ระบุไว้ว่า ไม่สามารถวัดระดับความเค้นที่แน่นอนในรอยเลื่อนได้หรือรู้ว่าหินในชั้นใต้ดินจะทนแรงกดดันได้นานแค่ไหน

ขาดสัญญาณเตือน

   นักวิทยาศาสตร์ USGS เคยพยายามหาสัญญาณเตือนล่วงหน้าจากการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กไฟฟ้า การเคลื่อนไหวของน้ำบาดาลหรือพฤติกรรมผิดปกติของสัตว์ แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่ยืนยันว่าสัญญาณเหล่านี้สามารถบ่งบอกการเกิดแผ่นดินไหวได้อย่างแน่นอน แม้แต่โฟร์ช็อกหรือการสั่นสะเทือนเล็กๆ ก่อนเหตุการณ์ใหญ่ก็ไม่เกิดขึ้นทุกครั้ง และไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเป็นการนำไปสู่แผ่นดินไหวใหญ่ได้หรือไม่

ข้อจำกัดของเทคโนโลยีปัจจุบัน

   แม้ว่าในปัจจุบันได้มีเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาอย่างมากมาย เช่น เครื่องวัดคลื่นไหวสะเทือน ที่จะช่วยให้เราตรวจจับแผ่นดินไหวได้ในทันทีที่มันเริ่มต้น และระบบเตือนภัยระยะสั้น สามารถแจ้งเตือนได้ในไม่กี่วินาที แต่การพยากรณ์ล่วงหน้าหลายวันหรือสัปดาห์นั้นอยู่นอกเหนือขีดความสามารถ โดยนักธรณีฟิสิกส์จาก USGS วิลเลียม เย็ก ยังกล่าวถึงแผ่นดินไหวที่เมียนมาไว้ว่า “เราไม่สามารถระบุวันที่ เวลา หรือสถานที่ได้”

ธรรมชาติที่คาดเดาไม่ได้ของรอยเลื่อน

   รอยเลื่อนเช่น รอยเลื่อนสะกายในเมียนมามีประวัติการเกิดแผ่นดินไหวในอดีต และนักวิทยาศาสตร์รู้ว่ามันเป็นบริเวณที่มีความเสี่ยงสูง แต่การระบุว่าจะเกิดเมื่อใดนั้นเป็นไปไม่ได้ รอยเลื่อนอาจถูกสะสมพลังงานนานนับร้อยปีโดยไม่มีการเคลื่อนไหว แล้วปลดปล่อยออกมาอย่างกะทันหัน วิธีการพยากรณ์ที่เคยถูกทดลองเช่น วิธี VAN ในกรีซซึ่งใช้สัญญาณไฟฟ้าก็ถูกพิสูจน์ว่าไม่น่าเชื่อถือ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : Thai PBS

   อย่างไรก็ตามการเกิดแผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่ยังไม่สามารถพยากรณ์ล่วงหน้าได้ เนื่องจากในปัจจุบันยังไม่มีเทคโนโลยีหรือเครื่องมือที่สามารถคำนวณ ขนาด สถานที่ และเวลา ของการเกิดแผ่นดินไหวได้อย่างแม่นยำ

   และสำหรับผู้ที่อาศัยในอาคารที่มีความสูงกว่า 10 ชั้น สามารถกลับเข้าที่พักได้แต่จะต้องคอยสังเกตรอยร้าวในที่พักให้รอบคอบ หากพบว่ามีรอยร้าวให้แจ้งกับเจ้าหน้าที่ที่ดูแลอาคารเพื่อเข้ามาตรวจสอบเพื่อความปลอดภัยต่อตัวท่านเอง พร้อมกับเฝ้าระวังเรื่องอัคคีภัยจากท่อแก๊สในอาคารด้วยนะครับ 

ยูไนเต็ด ฮอนด้า ขอแสดงความห่วงใยและความเสียใจต่อทุกท่านจากสถานการณ์แผ่นดินไหว

“ขอให้ทุกท่านปลอดภัย และหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง พร้อมกับติดตามข่าวสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด และขอให้ทุกท่านผ่านพ้นสถานการณ์แผ่นดินไหวนี้ไปด้วยดี”